PARA O ENSINO EN LINGUA GALEGA

Recentemente chegado ao Instituto “Nosa Señora dos Ollos Grandes” como profesor de Filosofía (1983) atopeime coa grata sorpresa dun “Seminario permanente de Filosofía”, que entón organizaba Manuel Regueiro Tenreiro. O seu labor constante fixo deste seminario un referente de prestixio para todos os profesores de filosofía e outros interesados, non só no ámbito de Lugo senón noutras partes de Galicia.

Baixo a dirección de profesores altamente especializados nos temas elixidos, como Gustavo Bueno, Gómez Caffarena, Sergio Rábade, Javier Monserrat... Profundizabamos no coñecemento dos grandes autores e temas da filosofía: Descartes, Kant, Hegel, Marx, Zubiri, Ortega...

Diante de Karl Marx, en Treveris

Acadar a participación tanto dos expoñentes como dos profesores que participabamos era unha tarefa difícil, que esixía moita dedicación a Manolo Regueiro, que coa súa laboriosidade, competencia, paciencia e humor que nunca lle faltaba, lograba levar con éxito.

Pensamos hoxe na necesidade do reciclaxe do profesorado. Manolo Regueiro anticipouse e soubo ver esta necesidade e poñer en práctica un instrumento para axudar a resolvela no eido da filosofía.

A miña amistade con Regueiro, ao que non coñecía antes do meu traslado a Lugo, naceu a través deste seminario permanente, e foi crecendo dadas as nosas afinidades profesionais e polas vivencias no que el chama “o noso seminario de Santiago”.

Non vou falar da súa loita pola lingua e cultura galegas desde a súa experiencia lingüística infantil ata o seu posto de Director Xeral de Política Lingüística. O “bilingüismo harmónico” é (segundo penso) unha solución moi sensata ao problema de loita entre linguas. Outros falarán largamente do tema. Non quero non obstante deixar no tinteiro o emotivo testemuño -xa moi enfermo- dos textos para recordar aspectos do galeguismo de Filgueira Valverde e -xa en cadeira de rodas- a homenaxe a Antonio Fraguas.

Volvendo ao lado filosófico, preocupouse por dispoñer de materiais didácticos para o ensino en lingua galega da filosofía nas nosas aulas. Desta preocupación xurdía a creación do equipo que redactou os primeiros libros de texto para a asignatura de filosofía en lingua galega: o primeiro “ Introducción á Filosofía” (Galaxia, 1979), o segundo foi unha “Historia da Filosofía” (Galaxia, 1980); estes libros pioneiros e outros posteriores de outros equipos consolidaron o ensino da filosofía en lingua galega.

Co cambio de século (2000) volveu Regueiro o ensino no Instituto Ánxel Fole de Lugo.

A presenza de novas materias no programa de estudios: “Ética” (4º de ESO), “Ética e Filosofía do Dereito” (optativa 1º BAC) e “Introdución á Socioloxía e ás Ciencias Políticas” (2º de BAC), levárono a traballar en Internet cos propios alumnos e froito deses traballos colgou na rede tres publicacións: (1) “19 mozos/as de bacharelato estudan a Constitución de 1978”, (2) “O Estatuto de Autonomía de Galicia. Cumio dunha historia” e (3) “A carta de dereitos fundamentais da Unión Europea”.

Para o estudo da Ética en cuarto da ESO publicou o libro de texto “Maneiras éticas e contexto” (Galinova, 2008). Tamén publicou para a materia de “Educación para a Cidadanía” o libro “Levantar a convivencia” (Galinova, 2007).

Son moitas as cousas que coa súa laboriosidade e competencia fixo para o ensino en lingua galega, e dunha maneira específica para o ensino en galego da filosofía.